Bệnh hen phế quản ở trẻ em – nhận biết và cách điều trị

2
5875

Bệnh hen phế quản ở trẻ em cực kì nguy hiểm bởi những biến chứng chết người của nó. Đọc ngay để nhận biết trẻ bị bệnh hen phế quản.

Bệnh hen phế quản ở trẻ em là một bệnh lý mãn tính của đường hô hấp. Đây là tình trạng các tiểu phế quản bị hẹp do viêm mãn tính gây co thắt các cơ ở thành phế quản, làm sưng và phù lớp niêm mạc phế quản, đồng thời tiết nhiều chất nhầy trong lòng các phế quản gây khó thở.

Khi giao mùa khiến nhiệt độ có sự chênh lệch lớn giữa ngày và đêm là thời điểm số trẻ nhập viện vì hen phế quản tăng đột biến. Tuy nhiên, bệnh hen phế quản ở trẻ em thường ở thể nhẹ (chiếm 75%), và có khoảng 5% bị hen phế quản nặng và kéo dài. Các cơn hen thường diễn ra vào lúc nửa đêm về sáng khi cơ thể ngủ say nhất.

Khó chuẩn đoán bệnh hen phế quản ở trẻ em

Việc chuẩn đoán bệnh hen phế quản ở trẻ em thường gặp nhiều khó khăn bởi, trong giai đoạn 5 năm đầu đời, đặc biệt la trẻ sơ sinh thường mắc những bệnh có triệu chứng tương tự hen phế quản như viêm tiểu phế quản cấp tính, viêm phế quản co thắt, viêm phổi… Việc đo lưu lượng đỉnh chỉ được sử dụng ở trẻ lớn, nên rất khó đánh giá chức năng phổi ở trẻ nhỏ. Ngoài ra, những trẻ nhỏ có hiện tượng khò khè có thể không mắc bệnh hen phế quản sau này. Do đó, bác sĩ thường khó chuẩn đoán con bạn bị hen phế quản ở giai đoạn này.
Các triệu chứng diễn tiến theo thời gian sẽ cho thấy trẻ có bị hen phế quản hay không. Để bác sĩ nắm bắt được đầy đủ vấn đề hô hấp của bé cha mẹ nên chủ động theo dõi và ghi nhận những triệu chứng này.

Nhận biết sớm bệnh hen phế quản ở trẻ em

Bố mẹ nên đưa bé đi kiểm tra nếu thấy con mình xuất hiện những triệu chứng sau:

  • Có cảm giác nặng ngực.
  • Ho dai dẳng, cơn ho kéo dài và nặng hơn về đêm.
  • Thở khó, thở khò khè.
  • Trẻ bị nhiễm siêu vi trùng đường hô hấp, khi đó trẻ thường có biểu hiện hắt hơi, sổ mũi, ho,…
  • Trẻ tiếp xúc với các loại khói bụi, đặc biệt là các loại khói bếp than ở các khu tập thể hiện nay. Các loại khói thuốc lá, thuốc lào, đặc biệt ở các gia đình có bố, mẹ hoặc ông bà hút thuốc lá, thuốc lào. Các loại bụi, đặc biệt là bụi nhà từ các chăn, nệm, thảm len trải sàn nhà.
  • Trẻ ăn các thức ăn gây dị ứng như tôm, cua, cá, ốc, hến và các hải sản khác.
  • Trẻ hay chạy nhảy, chơi đùa nghịch nhiều.
  • Sau khi uống một số loại thuốc kháng viêm nhóm không steroide như aspirin.
  • Thay đổi cảm xúc quá mạnh như cười nhiều hoặc khóc nhiều.

Những nguyên của bệnh hen phế quản ở trẻ em

Theo thống kê có khoảng 20 – 30% trẻ em mắc bệnh hen phế quản. Tại nhiều quốc gia con số này đang ngày càng tăng lên. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, nhưng bệnh hen phế quản ở trẻ em có thể do 3 thể chính hay gặp: hen do khởi phát vận động, hen dị ứng và hen do vi rút.

Hen do khởi phát vận động

Bệnh thường xảy ra khi trẻ chạy nhảy, vui chơi hay tập luyện với cường độ cao. Lúc này trẻ cần nhiều không khí hơn nên sẽ thở nhanh qua miệng. Lúc này, đường thở dễ bị hẹp do phản ứng với không khí khô lạnh. Triệu chứng thường thấy là ho, khó thở và thở khò khè, ngực nặng. Những triệu chứng này thường xuất hiện sau khi ngừng vận động 5 – 10 phút. Và thường giảm dần sau 20 – 30 phút mà có thể không cần dùng tới thuốc cắt cơn hen.

Bệnh hen phế quản ở trẻ em do dị ứng

Nguyên nhân dẫn đến bệnh hen phế quản ở trẻ em có thể do trẻ bị dị ứng với các dị nguyên như phấn hoa, bụi nhà, bọ mạt, hóa chất trong các sản phẩm vệ sinh (như nước lau sàn, bột giặt, nước xả vải), hoặc từ một số thực phẩm dễ gây dị ứng như bò, trứng gia cầm, hải sản… Bố mẹ cần xác định rõ nguyên nhân gây dị ứng để giúp con tránh xa và đề phòng sớm bệnh hen phế quản ở trẻ em.

Hen do vi rút

Bệnh hen phế quản ở trẻ em do virus thường diễn ra sau một đợt nhiễm trùng đường hô hấp do virus (RSV hay parainfluenza virus). Khi bị hen dạng này, trẻ thường có cảm giác khó thở, thở ran rít.

Cách điều trị bệnh hen phế quản ở trẻ em

Để đề phòng bệnh hen phế quản ở trẻ em cha mẹ cần tránh hút thuốc trong khi mang thai, nên cho con bú mẹ trong 6 tháng đầu tiên. Đặc biệt cha mẹ cần xác định nguyên nhân dẫn đến bệnh hen phế quản và loại bỏ các dị nguyên gây kích ứng cơn hen ở trẻ.

Thuốc điều trị bệnh hen phế quản ở trẻ em

Hiện nay có 2 loại thuốc chính trong điều trị hen phế quản ở trẻ em có tác dụng khác nhau là thuốc cắt cơn và thuốc dự phòng. Các dạng thuốc nên sử dụng ở dạng xịt khí dung, sẽ có tác dụng nhanh và hiệu quả hơn các dạng thuốc tiêm hay uống.

Thuốc cắt cơn tác dụng nhanh dạng xịt khí dung

Đây là loại thuốc trẻ có thể sử dụng ngay khi bắt đầu có triệu chứng hen. Thuốc sẽ nhanh chóng làm giãn phế quản, giúp trẻ dễ thở hơn. Đây là loại thuốc trẻ cần mang theo mọi lúc mọi nơi.
Hiện nay trên thị trường thuốc điều trị hen phế quản Buto – Asma là một trong những sản phẩm có tác dụng nhanh và đem lại hiệu quả cao. Với chất lượng đạt chuẩn Châu Âu, Buto – Asma an toàn với mọi đối tượng sử dụng, đặc biệt là trẻ em. Chỉ sau 2 – 3 phút, thuốc nhanh chóng làm giãn các cơ quanh đường dẫn khí giúp đường thở mở rộng hơn, và trẻ sẽ dễ thở hơn.

Thuốc dự phòng

Thuốc dự phòng có tác dụng bảo vệ niêm mạc đường thở, giảm sưng và ngăn những kích ứng với tác nhân gây bệnh hen phế quản ở trẻ em. Tuy nhiên, không phải bé nào cũng cần dùng thuốc này. Bác sỹ sẽ có những chỉ định trẻ có cần dùng thuốc dự phòng hay không và nên dùng loại nào tùy thuộc vào triệu chứng hen và lứa tuổi của trẻ.
Bên cạnh việc chữa trị hàng ngày, cha mẹ cần động viên con, tránh bi quan, lo âu ảnh hưởng đến tâm lý của trẻ.

Lưu ý : Các thuốc chữa hen phế quản có tác dụng chủ yếu giãn phế quản làm dịu cơn hen. Nếu tình trạng bệnh vẫn tiếp diễn, cha mẹ cần cho con đến bệnh viện thăm khám để bác sĩ chỉ định biện pháp điều trị hữu hiệu nhất.

Làm gì khi trẻ lên cơn hen phế quản

Khi trẻ có các biểu hiện của cơn hen phế quản cấp tính bạn cần hết sức bình tĩnh và thực hiện ngay theo các bước sau

Bước 1 : Tránh xa tác nhân gây hen

Bạn cần xem lại trẻ đã làm gì trước khi cơn hen xuất hiện. Nếu như trước đó trẻ có vận động nặng thì cần đưa trẻ ngay vào thoáng khí. Trẻ tiếp xúc với các dị nguyên là hóa chất, lông động vật … cần đưa trẻ ra khỏi vùng ảnh hưởng của dị nguyên.

Bước 2 : Sơ cứu người lên cơn hen

Bước tiếp theo cần quan sát tùy mức độ nặng nhẹ của cơn hen mà sử lý đúng

  • Nếu chỉ là cơn hen nhẹ, các biểu hiện hen mới xuất hiện bạn có thể cho trẻ uống nhiều nước ấm để làm loãng đờm, giúp trẻ dễ thở hơn
  • Trường hợp nặng hơn, khi biện pháp trên không có tác dụng, hay cho trẻ sử dụng thuốc cắt cơn hen ngay. Xịt từ 1 đến 2 lần, lần 2 cách lần 1 khoảng 20 phút và chỉ xịt khi các biểu hiện hen vẫn không giảm
  • Trường hợp nặng, sau khi xịt thuốc cắt cơn không có tác dụng thì bạn cần gọi điện ngay cho cấp cứu, đưa trẻ đến trạm y tế gần nhất

Đánh giá kiểm soát bệnh hen phế quản ở trẻ

Các bậc phụ huynh có thể theo dõi và giúp trẻ trả lời 5 câu hỏi dưới đây, cho điểm theo từng câu trả lời và cộng tất cả các điểm lại.

  • Nếu con bạn đạt được 25 điểm thì mức độ kiểm soát bệnh của bạn là hoàn toàn tiệt để
  • Nếu con bạn đạt điểm số tờ 20 đến 24 điểm thì mức độ kiểm soát bệnh của bạn ơ mức đạt mục tiêu
  • Còn nếu con dưới 20 điểm là mức kiểm soát bệnh chưa đạt, cần phải chú tâm hơn nữa trong việc giúp trẻ kiểm soát các cơn hen hiệu quả hơn
Trắc nghiệm kiểm soát bệnh hen phế quản trong 4 tuần
Trong 4 tuần vừa qua, có bao nhiêu thời gian bệnh hen phế quản khiến cho bạn không thể hoàn tất công việc, nơi làm việc, trong học tập hay ở nhà ?ĐIỂM
(1)Luôn luôn(2)Rất thường xuyên(3)Thỉnh thoảng(4)Hiếm khi(5)Chưa bao giờ
Trong 4 tuần qua, số lần khó thở của bạn là bao nhiêu ?
(1)> 1 ngày/lần(2)1 lần mỗi ngày(3)3-6 lần/tuần(4)1-2 lần/tuần(5)Không lần nào
Trong 4 tuần qua, bao lâu một lần các triệu chứng hen suyễn của bạn (khò khè, ho, khó thở, nặng ngực hay đau ngực) làm bạn phải thức giấc lúc nửa đêm hoặc làm bạn phải dậy sớm hơn thường ngày vào buổi sáng ?
(1)> 4 đêm mỗi tuần(2)2-3 đêm/tuần(3)1 đêm/tuần(4)1-2 lần/4 tuần(5)Không lần nào
Trong 4 tuần qua, bao lâu một lần bạn phải dùng thuốc hít hoặc thuốc xông khí dung để cắt cơn hen suyễn (chẳng hạn salbutamol) ?
(1)> 3 lần/ngày(2)1-2 lần/ngày(3)2-3 lần/tuần(4)< 1 lần/tuần(5)Không lần nào
Nếu phải xếp loại việc kiểm soát hen phế quản trong 4 tuần qua, bạn sẽ xếp loại thế nào ?
(1)Hoàn toàn không được kiểm soát(2)Được kiểm soát(3)Được kiểm soát một chút(4)Được kiểm soát tốt(5)Được kiểm soát hoàn toàn

 

2 Bình luận

  1. Be nhā tôi nam nay 5tuoi ,hay noi con hen,dung thuoc Khang Sinh do BS ke don ,co phuong thuoc nao dieu tri dut con hen xin mach cho tôi

BÌNH LUẬN