Hướng dẫn sử dụng thuốc cắt cơn hen dạng xịt

Theo thống kê của Bộ y tế năm 2011, tỉ lệ người mắc bệnh hen phế quản ở Việt Nam là khoảng 3,9% trong đó 4,3% đối với người lớn và 3,2% với trẻ em. Cũng theo thống kê đó, tỉ lệ người mặc bệnh hen không ngừng tăng lên, tỉ lệ người kiểm soát được bệnh không được cải thiện, tỉ lệ người tử vong ngày càng gia tăng. Và nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng đó là … do sử dụng các loại thuốc điều trị hen không đúng cách.

Những sai lầm phổ biến khi sử dụng thuốc cắt cơn hen

Theo như PGS Ngô Quý Châu – Giám đốc Trung tâm hô hấp – Bệnh viện Bạnh Mai cho biết, đa số các trường hợp nhận viện là lên cơn hen nặng, và đa phần người bệnh không biết cách sử dụng đúng thuốc cắt cơn hen. Một số bệnh nhân, thay vì cố gắng xịt đúng cách để thuốc đến được thực quản thì chỉ há mồm và xịt thuốc vào …má. Một lỗi cơ bản khác khi sử dụng bình xịt cắt cơn hen là việc hít thở không đúng cách : thay vì việc người bệnh phải thở ra hết, ngậm quanh ống xịt, hít vào hết sức khi bấm phun thuốc thì bệnh nhân lại … bấm chậm, quên bấm khi hít hoặc đến lúc thở ra rồi mới bấm. Đồng thời, đa số các bệnh nhân đều quên lắc đều bình xịt hoặc xịt thử trước khi dùng.

Ngoài các sai lầm kể trên, người bệnh hen phế quản còn thường xuyên sử dụng quá mức cần thiết. Việc lạm dung thuốc cắt cơn là bệnh hen trở nên nhờn thuốc lâu ngày làm tăng liều khi điều trị hen

Khi nào bạn nên sử dụng thuốc cắt cơn dạng xịt

Thuốc cắt cơn hen dạng xịt có tác dụng nhanh chóng cắt cơn hen, với cơ chế chính là làm giãn thanh quản, chống lại cơ chế của bệnh hen phế quản đó là co thắt phế quản khi người bệnh tiếp xúc với các dị nguyên. Tuy nhiên, bạn không nên lạm dụng thuốc cắt cơn hen, chỉ nên sử dụng khi thực sự cần thiết.

  • Chỉ nên sử dụng khi đối phó với cơn hen phế quản cấp tính ( để nhận biết cơn hen phế quản cấp tính các bạn có thể đọc bài viết này )
  • Sử dụng trước 10 – 15 phút khi tiếp xúc với dị nguyên hoặc trước khi vận động nặng để tránh cơn hen.

6 bước đúng khi sử dụng bình xịt hen

Bình xịt hen dùng trong điều trị hen phế quản là dụng cụ có giúp thuốc xịt được đưa thẳng vào phế quản của bệnh nhân khi sử dụng. Hiện nay có 2 loại bình xịt phổ biến đó là : bình xịt định liều và bình xịt bột khô, trong đó bình xịt định liều thường được bác sỹ kê đơn hơn cả.

Ưu điểm của bình xịt định liều là mỗi lần xịt thì một liều lượng thuốc đã được định sẵn được sử dụng, tránh hiện tượng thiếu hay dùng thừa thuốc gây ra các tác dụng không mong muốn. Tuy rất thông dụng, song bình xịt định liều tương đối khó sử dụng với những người bệnh mới. Dưới đây sẽ là 6 bước hướng dẫn các bạn sử dụng bình xịt định liều sao cho hiệu quả nhất.

Các sử dụng đúng cách bình xịt định liều

Ảnh mình họa : Sử dụng bình xịt định liều đúng cách

Bước 1 : Lắc bình xịt

Bước 2 : Xịt kiểm tra ra ngoài không khí

Bước 3 : Thở sâu loại bỏ hết không khí trong phổi

Bước 4 : Miệng ngậm đầu phun

Bước 5 : Hít càng sâu càng thuốc và phun thuốc

Bước 6 : Bỏ bình xịt ra và ngưng thở trong vài giây

 Lưu ý :

  • Nên xúc miệng sau mỗi lần sử dụng bình xịt
  • Đối với trẻ em, động tác hít thật sau đồng thời phun thuốc và ngừng thở sau vài giây tương đối khí thực hiện, các bậc phụ huỳnh nên tập cho trẻ nhiều lần. Ngoài ra có thể dùng biện pháp thay thế : dùng túi nhựa hoặc cốc nhựa, đáy đục một lỗ cho vừa đầu phun của bình xịt, khi sử dụng chỉ cần xịt từ 1 – 2 lần vào cốc rồi để trẻ hít vào trong cốc đó 5 lần. Chú ý vệ sinh cốc sau mỗi lần sử dụng.

Hướng dẫn kiểm tra bình xịt định liều còn hay hết thuốc

Để kiểm tra bình xịt còn hay hết, bạn có thể dùng mẹo sau đây để thử. Gồm 3 bước rất đơn giản, dễ thực hiện :

Bước 1 : Tháo bình xịt ra khỏi thiết bị

Bước 2 : Thảo bình xịt vào ca nước thủy tinh cho tiện quan sát

Bước 3 : Quan sát và đánh giá bình xịt còn hay hết

Kiểm tra bình xịt hen còn hay hết
Cách kiểm tra bình xịt còn hay hết

Bình xịt hen định liều tuy được sử dụng rất rộng rãi tuy nhiên không phải là dễ dàng để có thể sử dụng thuần thục dụng cụ này. Chúng tôi hy vọng với bài viết trên sẽ giúp ích các bạn trong việc sử dụng bình xịt hen.

5 bước cần làm để đối phó với cơn hen phế quản cấp

Cơn hen phế quản cấp tính là những cơn hen phế quản kéo dài hơn các cơn hen phế quản thông thường, với các biểu hiện nặng hơn một cơn hen bình thường, hen phế quản cấp tính có thể nguy hiểm đến tính mạng nếu không được xử lý đúng cách

Cơn hen cấp tính thường xảy ra lúc nào ?

Cơn hen phế quản cấp tính thường đến rất nhanh và đột ngột, có thể gây tử vong cho nạn nhân vài phút vì ngạt thở và thường xảy ra vào ban đêm hoặc khi tiếp xúc trực tiếp với dị nguyên. Nguyên nhân chủ yếu hen phế quản cấp tính chủ yếu xảy ra vào ban  đêm là do các lí do sau :

  • Vào ban đêm, nồng độ cortisol và adrenaline trong cơ thể giảm mạnh nhất, 2 chất này có tác dụng làm giãn phế quản
  • Khả năng tiếp xúc với các dị nguyên như lông chó mèo, mạt nhà là lớn nhất
  • Tư thế trong lúc ngủ là nằm ngửa, làm tăng khả năng gây tắc nghẽn phế quản
  • Các hiện tượng như trào ngược dạ dày thực quản xảy ra khi ngủ
  • Các dịch tiết do hội chứng mũi sau hay viêm xoang dễ chảy vào phế quản gây kích hoạt cơn hen

Nhóm đối tượng có nguy cơ cao tử vong cao

 

 

Nhận biết hiện tượng của cơn hen phế quản cấp tính

Thông thường, dấu hiệu cảnh báo cơn hen sắp xuất hiện là các cảm giác ngứa mũi, họng, hắt hơi hay ho, chảy nước mắt, mũi. Đây là các biểu hiện khi cơ thể tiếp xúc với các dị nguyên hoặc có cảm giác tiếp xúc với các dị nguyên. Ngay sau đó, cơn hen phế quản sẽ bắt đầu xuất hiện khi các tiểu phế quản co thắt kèm theo các triệu chứng như khó thở kể cả hít hay thở, thở rất nhanh, khò khè. Để lâu có thể gây đau tức ngực, tím tái, ngất khi cơ thể thiếu oxy lâu. Cơn hen phế quản nặng có thể giết chết bệnh nhân chỉ sau vài phút nên bạn phải biết cách phân biệt và chuẩn đoán mức độ cơn hen. Bạn có thể chuẩn đoán qua một vài thông số dưới đây :

  • Tần số hô hấp > 30 lần / phút.
  • Tần số tim > 120 lần / phút.
  • Khi thở các cơ phụ ho hấp như cơ ức, cơ đòn phải hoạt động
  • Đôi khi nghỉ thở hoặc ngừng thở
  • Lưu lượng định thở ra dưới 60% ( sử dụng lưu lượng đỉnh kế để đo)
  • Mất dần ý thức

Làm gì khi đối phó với cơn hen

Cơn hen phế quản cấp tính hoàn toàn có thể đẩy lui nếu bạn thực hiện đúng theo các bước dưới đây.

Xử lý cơn hen phế quản cấp tínhẢnh minh họa : Các bước xử lý cơn hen.

Bước 1 : Tránh xa các dị nguyên gây kích hoạt cơn hen

Nhanh chóng xác định nguyên nhân kích hoạt cơn hen bằng cách quan sát hoàn cảnh xảy ra cơn hen, đưa người bệnh cách ly, tránh xa khỏi vùng tác động của các dị nguyên đó.

  • Nếu hen do dị ứng với dị nguyên : Đưa người bệnh tránh xa dị nguyên
  • Nếu hen do thời tiết : Cần làm ấm cho người bệnh nếu đang lạnh
  • Nếu hen do khởi phát vận động : Dừng vận động và làm theo bước 2

Bước 2 : Đưa người bệnh ra nơi thoáng khí

Người lên cơn hen cấp tính cần không khí để thở, vì vậy nên đưa người bệnh ra khỏi khu vực bí khí, hoặc tránh việc bu xung quanh người bệnh gây cản trở hô hấp, cố gắng kê cao đầu cho người bệnh nếu người bệnh phải nằm, đồng thời tránh không khí lạnh như điều hòa, quạt ẩm…

Bước 3 : Cho uống nhiều nước để làm loãng đờm

Nếu là cơn hen nhẹ, các dấu hiệu hen mới chỉ bắt đầu, có thể cho người bệnh uống nước ấm để làm loãng đờm, giúp cho người bệnh hít thở dễ dàng hơn. Tuy nhiên cần chú ý, nếu là cơn hen cấp tính, tránh việc này có thể gây người bệnh sặc. Ngoài ra có thể áp dụng các biện pháp làm ấm khác như ngâm tay chân nước ấm…

Bước 4 : Cho bệnh nhân dùng các thuốc cắt cơn hen như Buto – Asma

Khi người bệnh có các biểu hiện của cơn hen cấp tính như đã liệt kê ở trên, cần cho người bệnh sử dụng thuốc cắt cơn hen suyễn ngay lập tức. Liều lượng sử dụng phụ thuộc vào mức độ của cơn hen, thông thường chỉ nên xịt từ 1-2 lần. Lần đầu xịt nếu không thấy các triệu chứng của cơn hen thuyên giảm, xịt tiếp lần 2 cách lần 1 từ 5-10 phút.

Cần lưu ý về cách sư dụng bình xịt hen phế quản cùng cần sử dụng đúng cách, để đem lại hiệu quả tối ưu. Khi lên cơn hen người bệnh thường lúng túng, vì vậy cần tập dượt trước nhiều lần để sử dụng thành thạo, đặc biệt là với trẻ em. Chi tiết về cách sử dụng bình xịt đúng cách, các bạn có thể tham khảo bài viết này.

Bước 5 : Đưa bệnh nhân đi cấp cứu nếu cơn hen không dứt

Sau khi xịt lần 2 cho bệnh nhân từ 1-2 giờ mà các dấu hiệu của cơn hen vẫn không thuyên giảm, hoặc nặng hơn thì bạn cần đưa bệnh nhân đến ngay cơ sở y tế gần nhất vì cơn hen ở mức độ cực nặng, cần có sự chăm sóc y tế với sự giúp sức của các thiết bị hỗ trợ thở.

Lưu ý khi đối phó với hen cấp tính

  • Sử dụng thuốc an thần cho bệnh nhân ( tránh tuyệt đối )
  • Sử dụng thuốc loãng đờm cho bệnh nhân ( có thể làm ho nặng nề hơn )
  • Tác động vật lý đến ngực bệnh nhân ( có thể làm khó thở hơn).
  • Truyền dịch một lượng lớn ở người lớn và trẻ lớn ( có thể cần thiết ở trẻ nhỏ hoặc trẻ sơ sinh )

Hy vọng với những kiến thức trên có thể giúp bạn và người thân có những hiểu biết nhất định để chủ động hơn trong việc phòng và đối phó với bệnh hen phế quản.

Phân biệt hen phế quản và viêm mũi dị ứng

Viêm mũi dị ứng và hen phế quản có rất nhiều điểm giống nhau về triệu chứng lâm sáng : ho, ngứa, nghẹt mũi khó thở khi tiếp xúc với các dị nguyên gây hen phế quản như : thời tiết lạnh, nấm mốc, bụi bẩn . Do đó, bạn cần phải xác định được rõ bệnh khi có các biểu hiện như trên

Viêm mũi là gì ?

Viêm mũi là tình trạng tổn thương ở mũi và hầu họng. Các lớp lót niêm mạc trong mũi và hầu họng bị viêm làm cho nó trở nên nhạy cảm và có thể bị kích ứng bởi nhiều yếu tố khác nhau như : không khì lạnh, mùi khó chịu, thực phẩm kích thích và khói thuốc lá…Biểu hiện của việc viêm mũi đó là ngứa, đau họng, nghẹt mũi, hắt xì và chay nước mũi.

Viêm mũi dị ứng

Khi gặp các tác nhân gây dị ứng thì hệ miễn dịch của người bệnh sẽ có những biểu hiện để phản ứng lại. Có rất nhiều yếu tố gây dị ứng như mạt giường hay còn gọi là dị ứng nguyên trong nhà, thú nuôi, nấm mốc, khói…Tùy vào từng người bệnh là có các tác nhân gây dị ứng khác nhau.

Ảnh hưởng của viêm mũi dị ứng đối với bệnh hen phế quản

Viêm mũi dị ứng và hen suyễn là những bệnh thuộc hệ hô hấp. Vì vậy, chúng có quan hệ rất chặt chẽ với nhau. Theo thống kế cho thấy có khoảng 80% bệnh nhân bị hen phế quản thường đi kèm với viêm mũi dị ứng và khoảng 30% bệnh nhân viêm mũi dị ứng có dấu hiệu bị viêm phế quản. Ngoài ra, viêm mũi dị ứng ở trẻ em chiếm 27% nguyên nhân khởi phát cơn ở trẻ. Viêm mũi dị ứng có nhiều biểu hiện bệnh giống với hen suyễn, do đó với bệnh nhân hen suyễn vừa bị viêm mũi dị ứng thì việc kiểm soát bệnh trở nên khó khăn hơn.

Viêm mũi dị ứng có tác động tiêu cực tới bệnh hen suyễn. Để kiểm soát tốt hen suyễn thì điều trị viêm mũi dị ứng là một điều cực kỳ quan trọng. Các triệu chứng của hen suyễn khá giống với viêm mũi dị ứng, do đó khi bị hen suyễn bệnh nhân nên kiểm tra viêm mũi dị ứng

Viêm mũi dị ứng thường gây ra nghẹt mũi, chay nước mũi, hắt xì gây ra cảm giác rất khó chịu cho người bênh.Các triệu chứng của viêm mũi dị ứng: Thường viêm mũi dị ứng bệnh nhân thường có các biểu hiện như: chảy nước mũi, hắt hơi, đau họng thường xuyên, khan giọng, ho và hay bị rối loạn giấc ngủ. Đặc biệt đối với trẻ em dễ bị nhiễm trùng tai giữa.

Phân biệt viêm mũi dị ứng và hen phế quản

Các bạn có thể cơ bản phân biệt hen phế quản và viêm mũi dị ứng qua bảng so sánh biểu hiện của 2 bệnh này dưới đây.

Viêm mũi dị ứngHen phế quản
Chảy nước mũi, thường là trong và loãng,nghẹt mũi, ngứa mũi, có thể kèm viêm kết mạc mắt.Khó thở, khò khè khi tiếp xúc với các dị nguyên, thời tiết thay đổi, sau khi vận động mạnh
Hắt hơi từng tràng dàiHo, khạc đờm, khi thở có những tiếng ran rít
Ho, sốt nhẹ, mệt mỏi, bứt rứt, căng thẳng...Ngứa mũi, ngạt mũi, chán ăn, đau bụng, nặng ngực

Làm gì khi bị hen phế quản ?

Khi nghi ngờ bị viêm phế quản, bạn cần đến ngay các cơ sở chuyên khoa để khám và điều trị kịp thời. Ngoài ra, bạn có thể tham khảo một số phương pháp điều trị hen phế quản cũng như một số các bài viết chuyên sâu về bệnh trong chuyên mục “Bệnh hen phế quản

Làm gì khi bị viêm mũi dị ứng ?

Tránh các tác nhân gây viêm mũi dị ứng

Đối với những người bị viêm mũi dị ứng thì việc tránh xa các tác nhân gây dị ứng là một điều rất cần thiết. Không hút thuốc lá và tránh xa người hút thuốc là ra. Khói thuốc rất có hại cho sức khỏe đặc biệt đối với các bệnh nhân mắc bệnh về đường hô hấp như viêm mũi và hen suyễn. Tránh các tác nhân dị ứng như phấn hoa, bụi bẩn, nấm mốc, lông thú nuôi.

Khi thời tiết thay đồi, đặc biệt về mùa đông và sáng sớm cần giữ ấm cho cổ, mũi đi ra ngoài nên mang đeo khẩu trang và choàng khăn. Bệnh nhân nên cố gắng giữ cho môi trường sống của mình thoáng đáng, sạch sẽ, nên lắp máy lọc không khí trong nhà để hạn chế bớt các tác nhân gây dị ứng.

Dị ứng nguyên trong nhà ( mạt giường)

Dị ứng nguyên trong nhà là những vi sinh vật bé nhỏ không thể quan sát bằng mắt thường. Chúng ăn những tế bào chết và phân của chúng là những dị ứng nguyên kích hoạt hen suyễn và dị ứng mũi, xoang. Với khí hậu nóng ẩm như ở nước ta thì dị ứng nguyên rất phổ biến. Chúng ta có thể hạn chế dị ứng nguyên bằng cách:

  • Giữ vệ sinh sạch sẽ đặc biệt các đồ dùng liên quan tới phòng ngủ như chăn màn, gối đêm ( nên giặt chúng trong nước nóng ở trên 55 độ c)
  • Thường xuyên thay, loại bỏ các đồ cũ như thảm chân, chăn gối, nên dùng loại chống bụi

Dị ứng nguyên từ thú nuôi.

Những con thú cưng của bạn cũng là một trong những nguyên nhân gây ra viêm mũi dị ứng. Bạn nên có một khu riêng biệt để nuôi thú cưng như chó mèo, trong trường hợp không thể nuôi riêng thì bạn không nên cho chúng vào phòng ngủ. Việc kiểm soát viêm mũi dị ứng sẽ không khá hơn nếu như bạn vẫn sống chung với những chú thú cưng. Nếu bạn chịu loại bỏ những con thú cưng trong nhà, thì sau khi loại bỏ nên vệ sinh lại toàn bộ nhà một lần thật sạch sẽ, thay thảm, giặt giũ chăn màn để đảm bảo rằng các dị ứng nguyên từ các con vật nuôi không còn dính lại trong ngôi nhà bạn.

Điều trị viêm mũi dị ứng

Hiện nay có rất nhiều thuốc dùng để điều trị viêm mũi dị ứng như: các thuốc xịt glucocorticoid, thuốc kháng histamin dạng uống, thuốc kháng histamin dạng xịt, thuốc giảm sung huyết mũi dạng uống…Tuy nhiên để hiệu quả cao và an toàn nhất thì nên dùng các thuốc xịt glucocorticoid. Các thuốc xịt glucocorticoid giúp làm giảm viêm niêm mạc mũi. Các bệnh nhân nên dùng liên tục giống như điều trị hen suyễn.

Cho đến hiện này thì việc sử dụng Các thuốc xịt glucocorticoid vẫn rất an toàn và hiệu quả. Tuy nhiên nếu dị ứng theo mùa thì không nhất thiết phải sử dụng liên tục, chỉ cần sử dụng khi mùa dị ứng bắt đầu, thuốc thường đạt hiệu quả sau 2 tuần sử dụng. Những thuốc xịt glucocorticoid thường chứa một trong những hoạt chất sau: beclomethasone, budesonide, mometasone, fluticasone, …

Ngoài ra, bạn có thể hạn chế viêm mũi dị ứng đó là nên nhỏ nước muối sinh lý hằng ngày. Khi nhỏ mũi không nên để chai nước mũi chạm vào mũi và chỉ sử dụng nước mũi sinh lý trong vòng 24h sau khi mở nắp.

Bệnh hen suyễn là gì ?

Bạn có biết :Tỷ lệ tử vong do hen suyễn chỉ đứng sau ung thư .Vậy bệnh hen suyễn là gì ? Và những biến chứng chết người của bệnh hen suyễn là gì

Bệnh hen suyễn hay còn gọi là hen phế quản là một bệnh mãn tính. Môi trường ô nhiễm khiến căn bệnh này ngày càng gia tăng, đặc biệt ở những nước phát triển. Theo thống kê, ở Mỹ có hơn 500.000 người mắc bệnh hen suyễn phải nhập viện mỗi năm, và có đến 5.000 ca tử vong do bệnh gây ra. Vậy bệnh hen suyễn là gì và nó ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của bạn ra sao? Hãy cùng tìm hiểu.

Bệnh hen suyễn là gì?

Hen suyễn là một loại bệnh lý gây co thắt phế quản, làm cản trở sự lưu thông của không khí trong phổi. Nếu bị hen suyễn đường dẫn khí luôn trong tình trạng bị viêm nhiễm, phù nề và dễ bị kích ứng. Sự có thắt và viêm đường dẫn khí sẽ làm thu hẹp đường dẫn khí, khiến bạn khó thở, lồng ngực nặng, thở khò khè kèm tiếng ran rít, cò cữ. Trong một vài trường hợp, các tuyến nhầy trên đường dẫn khí tiết ra quá nhiều, có thể gây tắc nghẽn đường dẫn khí.

Hen suyễn là một loại bệnh mãn tính nên bạn phải chịu đựng nó trong suốt cuộc đời. Tuy nhiên không phải tất cả người mắc bệnh hen suyễn đều ở thể nặng. Bạn có thể tự phân loại mức độ nặng nhẹ của bệnh hen suyễn dựa trên những biểu hiện thường gặp như sau:

  • Nhẹ – không liên tục: Thời gian kéo dài cơn hen không quá 1 giờ. Tần số xuất hiện cơn suyễn thường không quá hai lần một tuần và gặp những triệu chứng về đêm không quá hai lần một tháng. Độ nặng của cơn hen có thể thay đổi nhưng giữa các cơn hen không có triệu chứng.
  • Nhẹ – liên tục: Cơn hen có thể gây ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày. Lúc này tần số xuất hiện cơn hen nhiều hơn hai lần một tuần, triệu chứng về đêm nhiều hơn hai lần một tháng.
  • Trung bình – liên tục: Bệnh nhân lên cơn hen với cường độ nặng hơn và có thể kéo dài hàng ngày. Người bệnh phải thay đổi chế độ sinh hoạt hàng ngày và cần đến sự can thiệp của thuốc cắt cơn để giảm triệu chứng hen suyễn.
  • Nặng – liên tục: Khi người bệnh mắc hen suyễn nặng, cơn hen đến liên tục, các triệu chứng về đêm thường xuyên xảy ra và người bệnh phải giới hạn sinh hoạt hàng ngày.

Những dạng hen suyễn khó chuẩn đoán

Để điều trị và kiểm soát bệnh hen suyễn một cách hiệu quả thì việc chẩn đoán chính xác bệnh là một yếu tố cực kỳ quan trọng. Tuy nhiên, có những dạng hen suyễn mà biểu hiện của bệnh lại giống với các bệnh hô hấp, cảm cúm, cảm lạnh… làm cho việc chuẩn đoán gặp khó khăn. Sau đây là những dạng hen suyễn khó chuẩn đoán, bệnh nhân và thầy thuốc cần lưu ý.

Hen suyễn chỉ có biểu hiện ho

Ho thường là biểu hiện phổ biển nhất của các bệnh về đường hô hấp, cảm cúm. Do đó để chẩn đoán bệnh hen suyễn chỉ có biểu hẹn ho cần ghi nhận về sự thay đổi chức năng hô hấp khi gây thắt phế quản bằng cách tạo kích thích hen suyễn

Co thắt phế quản do vận động

Đối với bệnh hen suyễn thì vận động là một trong những nguyên nhân gây ra triệu chứng hen suyễn, đặc biệt đối với trẻ em thì đây là nguyên nhân duy nhất kích hoạt cơ hen suyễn. Bằng cách chạy bộ trong vòng từ 8 đến 10 phút chúng ta cũng có thể chẩn đoán được bệnh hen suyễn.

Hen suyễn ở trẻ em dưới 5 tuổi

Ở độ tuổi này, trẻ em rất mắc phải các chứng bệnh có biểu hiện giống bệnh hen suyễn như thở khò khè, ho…Tuy nhiên, để chuẩn đoán hen suyễn chủ yếu dựa vào phán đoán lâm sàn và cần được xem xét định kỳ khi trẻ lớn.

Hen suyễn ở người già

Ở người già sức khỏe yếu rất dễ bị mắc cách bệnh liên quan đến phổi. Để phân biệt được bệnh hen suyễn với bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính ở người già rất khó khăn cần phải được theo dõi thường xuyên và cần được xét nghiệm cẩn thận.

Hen suyễn liên quan tới nghề nghiệp

Đối với các bệnh nhân hen suyễn liên quan tới nghề nghiệp thì trước khi đến nơi làm việc họ thường không có biểu hiện hen suyễn. Tuy nhiên, khi đến nơi làm việc do môi trường thì những biểu hiện hen suyễn lại xuất hiện. Biểu hiện hen suyễn có mối quan hệ mật thiết với nơi làm việc do đó làm cho việc chẩn đoán gặp không ít khó khăn.

Những biến chứng của bệnh hen suyễn

Hen suyễn là loại bệnh thường gặp nhưng mọi người thường ít để ý đến và khiến bệnh phát triển trầm trọng hơn. Những biến chứng của bệnh hen suyễn rất nặng, và có thể gây nguy hiểm đến tính mạng.

Viêm phế quản

Đây là một biến chứng của bệnh hen phế quản mãn tính hay còn gọi là hen phế quản bội nhiễm. Bệnh thường có những biểu hiện như sốt, khó thở tăng, đờm nhiều, thường có màu vàng hoặc xanh do nhiễm khuẩn, xét nghiệm đờm thấy bạch cầu thoái hóa và tạp khuẩn. Xét nghiệm máu người bệnh thấy bạch cầu đa nhân trung tính tăng. Bệnh thường xuất hiện vào thời điểm giao mùa nóng – lạnh, nhiệt độ thay đổi đột ngột, độ ẩm không khí cao tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn và vi rút sinh sôi, gây ra các đợt cúm, viêm nhiễm đường hô hấp và vùng tai – mũi – họng làm cho bệnh hen suyễn biến chứng nặng hơn.

Khí phế thũng

Khi hen phế quản biến chứng thành bệnh khí phế thũng sự đàn hồi của các phế nang ở người bệnh giảm dần thể tích khí cặn tăng khiến bệnh nhân khó thở khi gắng sức, thở ra ít, môi và các đầu chi tím tái, ho khạc đờm nhiều.

Tâm phế mãn tính

Thường gặp ở bệnh nhân mắc hen thể nặng. Triệu chứng điển hình là thở gắng sức, tím tái, gan có thể to hoặc mấp mé bờ sườn, đau vùng hạ sườn phải. Thời gian biến chứng thành bệnh tâm phế mãn tính ở người mắc hen phế quản khác nhau, có thể kéo dài 5, 10 năm hoặc lâu hơn.

Suy hô hấp

Suy hô hấp là một trong những nguyên nhân gây tử vong của bệnh hen. Bệnh thường gặp ở những người mắc hen ác tính hoặc hen cấp tính, với biểu hiện khó thở, đôi khi ngừng thở, phải dùng máy hỗ trợ thở, tím tái liên tục.

Ngừng hô hấp kèm theo tổn thương não

Tình trạng suy hô hấp kéo dài khiến não thiếu oxy, trong các thể hen nặng, có lúc ngừng hô hấp hay tim ngừng đập. Những trường hợp này bệnh nhân thường lên cơn ngạt thở đột ngột, làm tăng CO2 trong máu, dẫn đến hôn mê và tử vong.

Xẹp phổi

Một biến chứng nữa của bệnh hen suyễn là xẹp phổi. Hơn 1/3 trẻ em gặp biến chứng xẹp phổi khi mắc bệnh hen suyễn. Khi hen ổn định thì tình trạng này sẽ khỏi.
Những biến chứng nặng nề của bệnh hen suyễn không chỉ gây mất mát lớn đến cá nhân, gia đình mà còn ảnh hưởng trầm trọng đến toàn xã hội. Do đó, chúng ta cần có sự hiểu biết sâu rộng về bệnh hen để có những phương pháp phòng tránh và điều trị đúng đắn ngay từ giai đoạn chớm bệnh.

Tràn khí màng phổi

Lúc này các phế nang giãn rộng, tại những vùng phế nang giãn mạch máu thưa thớt, áp lực trong phế nang tăng mạnh. Khi người bệnh ho mạnh hay hoạt động quá sức, các thành phế nang dễ bị bục vỡ. Tràn khí mang phổi hai bên là nguyên nhân gây tử vong ở người hen suyễn. Bệnh tràn khí màng phổi thường gặp ở khoảng 5% hen mãn tính.

Lưu ý, người bệnh hen suyễn cần luôn mang bên người thuốc cắt cơn dạng hít để sẵn sàng sử dụng khi thấy triệu chứng hen xuất hiện.

Thuốc cắt cơn dạng khí dung như Buto – Asma được bày bán rộng rãi tại các nhà thuốc với thành phần chính là Salbutamol sulfat, có tác dụng giảm co thắt phế quản, hoặc tắc nghẽn đường dẫn khí có hồi phục, đồng thời giúp ngăn ngừa cơn co thắt phế quản do gắng sức hay trước khi tiếp xúc với dị nguyên đã biết trước nhưng không tránh khỏi một cách nhanh chóng và giúp hạn chế những biến chứng không mong muốn do hen suyễn gây ra. Ngoài ra còn nhiều loại thuốc điều trị hen phế quản khác bạn đọc có thể tham khảo tại đây .

Khi gặp cơn hen ác tính hay nghi ngờ có các biến chứng của hen suyễn, cần khẩn cấp đưa người bệnh đến các cơ sở y tế gần nhất để khám và điều trị kịp thời.

Người bệnh hen suyễn nên ăn gì để cải thiện tình trạng bệnh?

Người bệnh hen suyễn nên ăn gì tốt? Những thực phẩm giàu chất chống oxy hóa,omega 3, omega 6, manhe đều là những thực phẩm tốt cho người bệnh hen suyễn

Bệnh hen suyễn đang trở thành căn bệnh ảnh hưởng nghiêm trọng đến toàn xã hội. Theo thống kê mới đây, phí tổn bệnh hen gây ra còn lớn hơn chi phí do hai căn bệnh hiểm nghèo là Lao và HIV/AIDS gây ra cho loài người. Tuy dinh dưỡng trong chế độ ăn hàng ngày không thể trị dứt bệnh hen suyễn nhưng sẽ giúp giảm thiểu các triệu chứng gây bệnh. Vậy người bệnh hen suyễn nên ăn gì để cải thiện tình trạng bệnh?

Hiện nay trên thế giới có khoảng 300 triệu người mắc bệnh hen suyễn và dự tính đến năm 2025 con số này có thể tăng lên 400 triệu người. Ở nhiều nước trên thế giới hen suyễn đang có dấu hiệu tăng gấp đôi trong vòng 30 năm qua. Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này do môi trường ô nhiễm, đời sống căng thẳng và ngày càng có nhiều tiếp xúc với dị nguyên, hóa chất.

Hen suyễn là bệnh tổn thương phế quản và các tiểu phế quản, thuộc nhóm bệnh mãn tính. Hiện nay chưa có phương pháp điều trị dứt bệnh hen suyễn, nhưng bạn hoàn toàn hạn chế các cơn hen một cách tối đa nếu hiểu và áp dụng đúng biện pháp điều trị bệnh. Chế độ ăn uống đủ dưỡng chất thiết yếu cũng giúp hỗ trợ điều trị hen suyễn.

Người bệnh hen suyễn nên ăn gì?

Bổ sung chất béo omega – 3

Chế độ ăn đủ chất béo omega – 3 có thể làm giảm bớt tình trạng viêm. Thông thường chúng ta tiêu thụ nhiều chất béo omega – 6 hơn omega – 3 làm mất cân bằng lượng acid béo trong cơ thể. Điều này sẽ làm các hóa chất gây viêm được giải phóng nhiều hơn, gây ảnh hưởng nặng đến bệnh hen suyễn (vốn là một bệnh có cơ chế viêm tại đường hô hấp). Do đó, để phòng và điều trị, người bệnh hen nên giảm lượng thực phẩm chứa nhiều acid béo omega – 6 và tăng thực phẩm giàu omega – 3. Một số thực phẩm chứa nhiều omega – 3 như: các loại cá biển (cá hồi, cá trích, cá mòi, cá thu, cá ngừ), các loại rau lá xanh, dầu hạt cải, hoặc uống viên dầu cá mỗi ngày.

Các chất chống oxy hóa cao

Các chất chống oxy hóa cao có thể kể đến: vitamin C, vitamin E, glutathione, beta-caroten là tiền chất vitamin A… có ảnh hưởng đến các phản ứng viêm trong cơ thể như co giãn cơ trơn, tính thấm thành mạch và sự bài tiết chất nhầy sẽ có lợi cho những người mắc bệnh hen suyễn.Bệnh nhân hen phế quản cung cấp khoảng 2g vitamin C mỗi ngày giúp trị chứng viêm mũi dị ứng và chứng thở khò khè. Vitamin C có nhiều trong hoa quả, rau củ.

Vitamin E có nhiều trong dầu thực vật như dầu oliu, dầu hướng dương, dầu hạt nho và các loại hạt, cùng bêta-caroten (có nhiều trong rau ngót, ớt vàng to, gấc, cà rốt…) có tác dụng bảo vệ và tăng cường chức năng hô hấp.

Tăng cường chất Ma-nhê

Tác dụng chính của ma-nhê là giúp kháng viêm và giãn cơ trơn rất có ích cho người bệnh hen. Ma-nhê có nhiều trong các loại rau lá xanh, các loại đậu (đậu đen, đậu xanh, đậu đỏ, đậu trắng), các loại hạt (hạt bí, hạt điều, hạt dẻ), cà chua, chuối, atiso, ngũ cốc nguyên cám, sữa và các chế phẩm từ sữa.

Muối gây ứ nước, làm nặng thêm tình trạng khó thở. Do đó, bệnh nhân hen suyễn chỉ nên dùng dưới 6g muối mỗi ngày. Muối có nhiều trong gia vị, các loại nước mắm, đồ hộp, thức ăn khô, bệnh nhân nên hạn chế dùng những thức ăn này.

Tránh những thực phẩm gây đầy bụng

Thức uống có gas, táo, bơ, dưa hấu, bông cải xanh, đậu, ngô, bắp cải, hành, tiêu, rau cải ngâm giấm hoặc dưa chua… là những thức ăn dễ gây sình hơi, ảnh hưởng xấu đến bệnh hen suyễn. Người bệnh cũng nên hạn chế dùng những thực phẩm này.

Kết hợp với dùng thuốc điều trị

Ngoài chế độ dinh dưỡng hợp lý, người bệnh hen phế quản nên kết hợp với dùng thuốc điều trị. Những thuốc cắt cơn dạng hít có tác dụng giãn phế quản nhanh chóng. Tiêu biểu có thể kể đến thuốc Buto – Asma. Thuốc đã được Bộ Y tế Việt Nam kiểm nghiệm và chứng nhận an toàn. Bên cạnh đó, Buto – Asma được bào chế dưới dạng khí dung làm cho nồng độ thuốc trong huyết tương thấp nên ít gây ra tác dụng phụ hơn so với dạng uống hoặc tiêm. Dưới tác dụng của Salbutamol sunfat thuốc có thể giúp giãn phế quản chỉ sau 2 – 3 phút, nhanh chóng mang lại cho bạn cảm giác dễ chịu.

Cách điều trị bệnh hen suyễn bằng thực phẩm trong mùa lạnh

Hướng dẫn cách điều trị bệnh hen suyễn trong mùa lạnh bằng các loại thực phẩm. Cách chọn thực phẩm tốt cho người bệnh hen suyễn

Hen suyễn là một bệnh thường gặp ở nước ta. Khi thời tiết chuyển lạnh, số ca mắc bệnh hen suyễn tăng đáng kể. Đây là một căn bệnh mãn tính nên việc điều trị thường kéo dài và đòi hỏi người bệnh phải thật kiên nhẫn.

Ngoài việc thực hiện cách điều trị bệnh hen suyễn theo chỉ dẫn của bác sỹ, những thực phẩm bạn ăn hàng ngày cũng ảnh hưởng đến bệnh. Không có chế độ ăn nào có thể chữa trị bệnh hen suyễn, nhưng có những thực phẩm có lợi trong việc điều trị bệnh. Dưới đây là những thực phẩm hỗ trợ & cách điều trị bệnh hen suyễn trong mùa lạnh cho bạn tham khảo.

Gừng

Theo một số nghiên cứu trong ngành thực vật ở Ấn Độ cho thấy gừng có đặc tính kháng viêm và long đờm, giúp giảm viêm nhiễm trong suyễn, hạn chế sự nhạy cảm quá mức của suyễn với các dị nguyên. Kết quả của một nghiên cứu được tiến hành trên 92 bệnh nhân mắc bệnh hen suyễn ở Iran cho hay sau 2 tháng bệnh nhân được cho dùng 150mg bột gừng mỗi ngày các triệu chứng nặng ngực giảm đến 52% và triệu chứng khò khò giảm 19,5%.

Mật ong

Mật ong có hoạt tính kháng khuẩn nên được xem như một loại kháng sinh tự nhiên làm dịu tình trạng viêm nhiễm trong suyễn. Đồng thời, mật ong còn giúp làm loãng chất đờm trong suyễn và khiến chúng bị tống xuất ra ngoài dễ dàng hơn. Bên cạnh đó, trong mật ong chứa nhiều đường hấp thu nhanh như Glucose, Fructose, Maltose, Sucrose, khoáng chất các acid amin và các enzym tiêu hóa giúp tăng sức đề kháng, phục hồi thể chất và chống mệt mỏi. Sử dụng mật ong điều độ hàng ngày giúp người bệnh hen suyễn tăng khả năng chống đỡ với các tác nhân gây bệnh, và cải thiện khả năng phục hồi sức khỏe.
Bạn có thể pha một muỗng café mật ong với nước ấm uống vào mỗi buổi sáng trước khi ăn. Hoặc pha mật ong với nước cốt gừng tươi uống mỗi lần một ngày vào sáng hoặc tối.

Cam

Cam được xếp hạng một trong những loại quả giàu vitamin C nhất. Vitamin C là một chất chống oxy hóa mạnh, giúp phổi tránh được những tổn thương do các gốc tự do gây ra. Một nghiên cứu ở Nhật trong nhóm trẻ mẫu giáo cho rằng những trẻ có lượng vitamin C cao hơn thường ít có khả năng bị hen suyễn hơn những trẻ thiếu vitamin C. Bệnh nhân hen suyễn cung cấp khoảng 2g vitamin C mỗi ngày giúp trị chứng viêm mũi dị ứng và chứng thở khò khè. Vitamin C có nhiều trong hoa quả như cam, bưởi, dưa vàng, kiwi…

Táo

Khoa học đã chứng minh hợp chất flavonoid có tên Khellin trong táo có tác dụng mở rộng đường hô hấp, giúp phòng chống bệnh hen suyễn hiệu quả. Những người ăn 2 – 5 quả táo mỗi tuần sẽ giảm bớt nguy cơ mắc bệnh hen suyễn.

Trong bơ chứa nhiều chất Glutathione – một chất chống oxy hóa quan trọng. Các chất chống oxy hóa không chỉ giúp cơ thể chống lại những tác hại do gốc tự do gây ra mà còn có ảnh hưởng đến các phản ứng viêm trong cơ thể như co giãn cơ trơn, tính thấm thành mạch và sự bài tiết chất nhầy sẽ có lợi cho những người mắc bệnh hen suyễn. Ngoài ra, lượng chất béo không bão hòa đơn trong bơ còn giúp bạn giảm cholesterol hiệu quả.

Cà rốt

Thực phẩm chứa nhiều beta carotene và các chất chống oxy hóa khác không thể không kể đến cà rốt. Beta carotene, được chuyển hóa thành vitamin A trong cơ thể có tác dụng bảo vệ và tăng cường chức năng hô hấp, làm giảm nguy cơ bị mắc hen suyễn. Ngoài ra, còn góp phần bảo vệ đôi mắt của bạn, tăng cường hệ miễn dịch, thậm chí có thể giúp chống lại bệnh Alzheimer, bệnh ung thư hay bệnh tim. Ngoài cà rốt bạn có thể tìm thấy beta carotene trong ớt xanh, khoai lang, mơ…

Tỏi

Tỏi giàu allicin – một chất chống oxy hóa cực mạnh, chất allicin phân hủy trong cơ thể tạo ra một axit phá hủy các gốc tự do. Đồng thời, tỏi còn có chất chống viêm, giúp hỗ trợ điều trị bệnh hen suyễn hiệu quả.

Hạt lanh

Trong hạt lanh chứa nhiều magiê có tác dụng kháng viêm và giãn cơ trơn rất có ích cho người mắc bệnh hen suyễn. Magiê còn có nhiều trong các loại rau lá xanh, các loại đậu (đậu đen, đậu xanh, đậu đỏ, đậu trắng), các loại hạt (hạt bí, hạt điều, hạt dẻ), cà chua, chuối, atiso, ngũ cốc nguyên cám, sữa và các chế phẩm từ sữa.

Cá biển

Thay vì tiêu thụ nhiều chất béo omega – 6 làm mất cân bằng lượng acid béo trong cơ thể khiến các hóa chất gây viêm được giải phóng nhiều hơn, gây ảnh hưởng nặng đến bệnh hen suyễn, người bệnh hen suyễn nên bổ sung nhiều thực phẩm chứa nhiều omega – 3 giúp cân bằng lượng acid trong cơ thể, giảm bớt tình trạng viêm nhiễm, rất có lợi cho người mắc bệnh hen suyễn. Acid omega – 3 có nhiều trong các loại cá biển như cá hồi, cá trích, cá mòi, cá thu, cá ngừ…

Cà phê

Tuy là một chất kích thích được khuyến cáo không nên dùng nhiều nhưng với bệnh hen suyễn cà phê lại có tác dụng tích cực. Chất caffeine trong cà phê giúp cải thiện chức năng hô hấp sau 4 tiếng khi cà phê đã được tiêu hóa,

Các cách điều trị bệnh hen suyễn trên tuy có thể giúp cơn hen ít xuất hiện hơn nhưng người bệnh cần thực hiên đầy đủ những phương pháp phòng tránh và điều trị bệnh mà bác sỹ yêu cầu. Đặc biệt, người bệnh hen cần luôn mang theo thuốc cắt cơn để sử dụng ngay khi cơn hen khởi phát.

Hiện nay trên thị trường có nhiều loại thuốc cắt cơn nhưng các bác sỹ khuyên bạn nên sử dụng thuốc cắt cơn dạng xịt khí dung chứa thành phần salbutamol để giãn suyễn nhanh nhất, hạn chế những cơn co thắt suyễn quá mức có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm. Thuốc cắt cơn xịt khí dung có thể kể đến như Buto – Asmathuốc điều trị hen phế quản được sản xuất với tiêu chuẩn Châu Âu, an toàn, lành tính, ít tác dụng phụ và mang lại cảm giác dễ chịu cho người sử dụng.

Bệnh hen suyễn có chữa được không?

Bệnh hen suyễn không thể chữa dứt điểm được những có cách chữa giúp giảm tần suất và mức độ các cơn hen. Đọc ngay để biết cách chữa.

Câu hỏi

Con trai tôi bị hen suyễn từ nhỏ, nhưng khi lớn lên cháu không còn dấu hiệu bệnh nữa, mọi sinh hoạt đều trở về bình thường. Không hiểu sao, đến nay khi cháu 12 tuổi bệnh lại tái phát, mỗi lần lên cơn hen cháu ho dai dẳng, khó thở, khi thở nghe ran rít, cò cử. Tôi đã cho cháu dùng nhiều loại thuốc nhưng bệnh chỉ thuyên giảm mà không hết hẳn. Xin bác sỹ cho biết bệnh hen suyễn có chữa được không? Và cách chữa trị bệnh như thế nào? Tôi xin cảm ơn. (Nguyễn Thị Minh Tâm, Mai Dịch – Cầu Giấy – Hà Nội).

Trả lời

Chào chị Minh Tâm.

Với câu hỏi “Bệnh hen suyễn có chữa được không?” thì cần khẳng định với chị bệnh hen suyễn không thể chữa khỏi hoàn toàn được, bởi đây là một loại bệnh mãn tính sẽ theo người bệnh cả cuộc đời.
Tuy nhiên, bệnh hen suyễn hoàn toàn có thể kiểm soát được nếu bệnh nhân được điều trị bằng phương pháp thích hợp. Lúc này, chị cần phối hợp tốt với bác sỹ trị liệu để cháu bé được chăm sóc tốt và sử dụng đúng thuốc điều trị. Đặc biệt, cần tránh tình trạng bi quan, lo lắng thái quá gây ảnh hưởng đến tâm lý bệnh nhân.

Trong quá trình điều trị, có thể cháu nhiều năm không có triệu chứng tái phát cơn hen. Lúc này bệnh hen của cháu đã ổn định nhưng vẫn còn cơ địa dễ mắc bệnh hen. Do đó, không nên nghĩ bệnh đã khỏi hoàn toàn mà không đến tái khám, ngừng dùng thuốc hay tiếp xúc với những dị nguyên dễ gây dị ứng, kích phát cơn hen suyễn.

Tuy hen suyễn là bệnh thường gặp và có thể kiểm soát được nhưng nếu xem nhẹ bệnh, không điều trị đúng phương pháp có thể gây biến chứng xấu, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Một số biến chứng thường gặp của bệnh hen suyễn:

  • Xẹp phổi
  • Khí phế thũng
  • Tâm phế mãn tính
  • Tràn khí màng phổi
  • Suy hô hấp
  • Ngừng hô hấp kèm theo tổn thương não

Để tránh những ảnh hưởng không mong muốn này, bệnh nhân và gia đình nên lưu ý những điều sau đây:

Tránh các yếu tố nguy cơ

  • Thuốc lá: Tuyệt đối cha mẹ không hút thuốc lá trong nhà và những nơi gần trẻ.
  • Bụi nhà, nấm mốc: Thường xuyên lau dọn nhà cửa, phòng ngủ, hạn chế mức độ ẩm thấp trong nhà, lau dọn những khu vực dễ ẩm thấp, thường xuyên giặt chăn, màn, ga, gối bằng nước nóng và phơi khô dưới ánh nắng mặt trời.
  • Lông thú nuôi: Cần cho bệnh nhân hen suyễn tránh tiếp xúc với thú nuôi như chó, mèo, chim…
  • Phấn hoa: Tránh bày hoa trong phòng ngủ, nên sử dụng khẩu trang khi ra ngoài vào thời điểm phát tán nhiều phấn hoa.
  • Thực phẩm: Hạn chế những thức ăn dễ gây dị ứng đối với người bệnh.
  • Virus cúm: Nên chủng ngừa cúm cho bệnh nhân hen suyễn mỗi năm.

Dùng thuốc đúng đắn

  • Dùng thuốc theo chỉ định của bác sỹ. Bệnh nhân cần dùng thuốc đều đặn, tránh ngưng thuốc đột ngột khi thấy bệnh đã ổn định.
  • Khi dùng chung thuốc hen suyễn với các thuốc trị bệnh khác, hoặc các loại thực phẩm chức năng, thuốc đông y cần hỏi ý kiến bác sỹ để tránh tác dụng phụ không mong muốn hoặc làm giảm hiệu quả điều trị bệnh hen suyễn.

Hiểu được sự khác biệt giữa thuốc cắt cơn và thuốc dự phòng hen suyễn

Điều trị hen suyễn thường dùng kết hợp hai loại thuốc: thuốc cắt cơn và thuốc dự phòng dài hạn. Bệnh nhân nên hiểu rõ tác dụng của từng loại để sử dụng cho phù hợp.

Thuốc cắt cơn: Dùng ngay khi xuất hiện cơn hen. Thuốc này có tác dụng ngừng tình trạng co thắt suyễn ngay trong vòng vài phút giúp giảm nhanh các triệu chứng hen suyễn như nặng ngực, khó thở, ho… Thuốc cắt cơn dạng xịt khí dung được khuyến cáo nên dùng nhiều hơn các dạng khác bởi đặc tính nhanh chóng dẫn truyền thuốc vào phổi. Một trong những thuốc cắt cơn xịt khí dung được đánh giá tốt hiện nay là Buto – Asma với ít tác dụng phụ, an toàn với mọi lứa tuổi, sử dụng dễ dàng và hiệu quả nhanh chóng. Mỗi bệnh nhân hen suyễn nên mang theo thuốc này bên mình để xử lý kịp thời khi cơn hen xảy đến.

Thuốc điều trị dự phòng: Thường được bác sỹ chỉ định nhằm làm giãn cơ trơ bao quanh đường dẫn khí. Khi sử dụng thuốc dự phòng đều đặn sẽ giúp cải thiện chức năng phổi, giảm sự co thắt suyễn và ngăn chặn các triệu chứng hen suyễn. Tình trạng bệnh nhân sẽ được cải thiện hơn.
Theo dõi được tình trạng hen suyễn qua các triệu chứng

Việc theo dõi triệu chứng, biểu hiện của bệnh hen suyễn sẽ giúp bác sỹ có hướng đi đúng đắn trong giai đoạn điều trị tiếp theo. Gia đình và bệnh nhân cần lưu ý các điều sau:

  • Các triệu chứng thường xuất hiện vào thời gian nào trong ngày, mùa nào trong năm?
  • Khi lên cơn hen có xuất hiện triệu chứng khác lạ nào không?
  • Triệu chứng nào giảm, triệu chứng nào có xu hướng nặng hơn?

Nhận ra các dấu hiệu báo cơn hen cấp

Bệnh nhân và gia đình cần nhận rõ các dấu hiệu báo cơn hen cấp để kịp thời đưa người bệnh đến bệnh viện khám và điều trị kịp thời. Những dấu hiệu thường thấy của cơn hen cấp là:

  • Bệnh nhân khó thở ngay cả khi nghỉ ngơi, dễ bị kích động, hay lú lẫn, không nói được cả câu.
  • Tiếng khò khè nhỏ hoặc mất dần.
  • Thở trên 30 lần/phút.
  • Mạch nhanh hơn 120 lần/phút
  • Lưu lượng đỉnh dưới 60%
  • Bệnh nhân bị kiệt sức.

Cách chữa bệnh hen suyễn ở người cao tuổi

Bệnh hen suyễn ở người cao tuổi chưa được quan tâm đúng mực do quan niệm thường chỉ có người trẻ mới mắc bệnh này. Mức độ phát bệnh ở người già thường nặng do không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời cũng như sự kém nhạy cảm của người bệnh trong việc nhận biết sớm triệu chứng. Để phòng ngừa và điều trị bệnh, người cao tuổi phải phối hợp với gia đình và bác sỹ để lựa chọn cách chữa bệnh hen suyễn hiệu quả nhất.

Thực trạng bệnh hen suyễn ở người cao tuổi

Theo các nghiên cứu gần đây cho thấy, tỷ lệ người cao tuổi bị mắc bệnh hen suyễn ở nhiều quốc gia trên thế giới chiếm 4,5 – 9%. Số bệnh nhân mắc bệnh này ở nhóm tuổi trên 65 chiếm 10% tổng các trường hợp hen suyễn trên thế giới. Và tỷ lệ tử vong do bệnh hen phế quản ở nhóm tuổi này cao gấp 14 lần.

Có khoảng một nửa trường hợp mắc bệnh hen suyễn kéo dài từ lúc trẻ, còn lại là những trường hợp mắc mới, Ước tính có khoảng 0,1% người cao tuổi trên 65 tuổi mắc hen suyễn mỗi năm.
Bệnh hen suyễn ở người già thường ở thể nặng do không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Ngoài ra việc dùng thuốc điều trị các bệnh mãn tính như thuốc giảm đau, nội tiết tố… cũng ảnh hưởng đến tình trạng bệnh hen phế quản của người bệnh.

Khó khăn trong chuẩn đoán hen suyễn ở người cao tuổi

Có nhiều lý do khiến việc chuẩn đoán bệnh hen suyễn ở người cao tuổi gặp khó khăn:

  • Dễ bị nhầm lẫn với những bệnh khác mà người cao tuổi hay mắc phải như: bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, xơ phổi, suy tim, viêm phế quản, khí phế thũng, viêm mũi, xoang, lao phổi, trào ngược dạ dày…
  • Việc dung thuốc điều trị các bệnh mãn tính như suy tim, thoái hóa khớp, bệnh mạch vành, đái tháo đường có thể làm che lấp các triệu chứng của bệnh hen suyễn.
  • Các yếu tố khởi phát bệnh ở người cao tuổi thường do siêu vi như cảm cúm, hay các bệnh trầm cảm, lo âu cũng là yếu tố khởi phát cơn hen ở người già.
  • Người cao tuổi không còn nhạy bén trong việc nhận định ra các triệu chứng hen, họ cho đó chỉ là triệu chứng thông thường của tuổi già và phớt lờ đi.
  • Do việc diễn tả triệu chứng không chính xác khiến bác sỹ chuẩn đoán sai bệnh.

Chăm sóc người bệnh hen suyễn

Cách chăm sóc người cao tuổi mắc bệnh hen suyễn nhìn chung không khác so với những biện pháp điều trị hen thông thường. Tuy nhiên, việc điều trị hen suyễn ở người già thường gặp nhiều khó khăn hơn. Do đó, cần đặc biệt chú ý những điều sau đây:

  • Người cao tuổi thường mắc nhiều bệnh như tăng huyết áp, tiểu đường, bệnh tim, đau khớp, mờ mắt… Đôi khi sự tương tác giữa các thuốc làm giảm hiệu quả điều trị hen suyễn, thậm chí gây tác dụng phụ. Do đó, khi đi khám bệnh, người bệnh cần cho bác sỹ biết những loại thuốc đang dùng.
  • Người già thường hay quên, do đó gia đình cần nhắc nhở người bệnh uống thuốc đúng giờ, không được bỏ thuốc sẽ làm tái phát cơn hen.
  • Cần luôn có người bên cạnh chăm sóc vì người cao tuổi khó nhận biết sớm các triệu chứng bệnh trở nặng, nên không xử lý kịp thời.
  • Người cao tuổi nên bỏ thuốc lá, tránh tiếp xúc với khói thuốc lá, và không nên ăn những món ăn ưa thích là yếu tố gây kích ứng cơn hen.
  • Do các chức năng cơ thể đã/đang bị lão hóa, hệ hô hấp suy giảm nên việc sử dụng thuốc thường dưới mức cần thiết, sự đáp ứng với thuốc cũng kém đi đem lại hiệu quả chậm. Đồng thời, người già dễ bị tác dụng phụ hơn nên tâm lý thường chán nản. Bởi vậy sự quan tâm, chăm sóc từ phía gia đình là hết sức cần thiết, và có thể mang tính quyết định.

Cách chữa bệnh hen suyễn

Cách chữa bệnh hen suyễn bằng thuốc đông y

Đông y quan niệm hen thuộc chứng hão suyễn do các Tỳ – Phế – Thận suy yếu gây ra. Việc điều trị nên tập trung vào nâng cao thể lực, điều hòa toàn thân, hạn chế tái phát các cơn hen suyễn.

Một số bài thuốc đông y điều trị hen suyễn

  • Pha hỗn hợp gồm 2/3 nước ép cà rốt với 1/3 nước ép cải bó xôi, chia ngày uống 3 lần.
  • Dịch tỏi: Hòa 10 – 15 giọt dịch tỏi trong nước ấm và uống sẽ giúp làm giảm triệu chứng hen suyễn.
  • Húng quế: Uống 1 lít nước có 30 – 40 lá húng quế hàng ngày.
  • Trộn đều hỗn hợp ¼ nước cốt hành tây, 1 muỗng café mật ong với 1/8 muỗng tiêu đen, uống vào sáng hoặc tối.
  • Nghiền lẫn gừng, nghệ, tiêu đen trộn với mật ong, mỗi ngày dùng 1 muỗng café hỗn hợp này.
  • Đẳng sâm 15g, phục linh 10g, bạch truật 10g, ngũ vị tử 10g, tô tử 6g, cam thảo 6g, long cốt 20g, sơn thù 10g, mẫu lệ 20g. Dùng 1,2 lít nước, cho mẫu hệ và long cốt sắc trước, sau 20 phút cho các vị thuốc còn lại vào, sắc còn 450 ml, chia ra 3 phần, Nấu với 1 lít nước, sắc còn 450 ml, chia ra 3 phần, ngày uống 3 lần vào buổi sáng, buổi trưa và buổi tối, lúc đang đói.

Cách chữa bệnh hen suyễn bằng thuốc tây y

Để điều trị bệnh hen phế quản ở người cao tuổi cần kết hợp dùng thuốc cắt cơn với thuốc điều trị dự phòng. Thuốc cắt cơn có tác dụng nhanh làm giảm các cơn co thắt phế quản gây khó thở, giúp người bệnh hít thở dễ dàng hơn. Thuốc cắt cơn hay dùng như Buto – Asma dưới dạng xịt khí dung nhanh chóng làm giảm co thắt phế quản cấp và các cơn hen. Khi lên cơn hen bệnh nhân cần hít 1 liều duy nhất 100 mcg. Để ngăn cơn co thắt phế quản do gắng sức hay trước tiếp xúc với dị nguyên, hít 1 hoặc 2 liều trước 10 – 15 phút.

Các loại thuốc dự phòng như thuốc kháng viêm corticoid: beclomethason, prednisolon… Điều trị hen suyễn bằng những thuốc này cần có sự chỉ định, theo dõi và hướng dẫn chặt chẽ của bác sỹ, để hạn chế tác dụng phụ và tránh lệ thuộc vào thuốc.

Bệnh viêm phế quản dạng hen

Bệnh viêm phế quản dạng hen hay còn gọi là viêm phế quản co thắt chỉ gặp ở trẻ em do viêm hay gặp ở các tiểu phế quản. Đây là một thể bệnh của viêm phế quản, không phải là một triệu chứng của hen.

Viêm phế quản dạng hen là gì?

Phế quản là đường ống dẫn khí từ khí quản vào phổi, được cấu tạo bởi các phế quản gốc, các tiểu phế quản và các phế nang. Khi bị viêm phế quản dạng hen toàn bộ đường dẫn khí bị viêm nhiễm và chít hẹp lại gây co thắt phế quản. Lúc này người bệnh thường bị khó thở, thở khò khè, thậm chí thở rít lên.

Nguyên nhân gây bệnh

Bệnh do một số loại virus hô hấp gây ra, thông thường là loại virus RSV làm hẹp những tiểu phế quản trong phổi. Trẻ nhỏ dưới 2 tuổi khi bị nhiễm virus thường bị viêm phế quản co thắt, còn ở người lớn và trẻ lớn hơn biểu hiện thường nhẹ như cảm, ho thông thường.
Bệnh có thể diễn ra quanh năm, nhưng thường tập trung vào mùa mưa và mùa đông. Viêm phế quản dạng hen lây qua đường hô hấp nên có khả năng phát triển thành dịch nếu không có biện pháp phòng tránh và điều trị kịp thời.

Triệu chứng bệnh viêm phế quản dạng hen

  • Trẻ thường có dấu hiệu cảm trong 2 – 3 ngày đầu như ho, sổ mũi, sốt nhẹ.
  • Sau đó trẻ ho nhiều hơn như ho gà, kèm dịch đờm đặc, đôi khi nhầm lẫn với cơn ho có tiếng ran rít,
  • Có thể bị khó thở, thở nhanh hơn, khò khè.
  • Khi trẻ thở sẽ thấy lồng ngực hóp lại.
  • Sau khi ăn xong trẻ thường muốn nôn vì ngứa họng.
  • Nặng hơn trẻ có thể bỏ bú, tím tái.

Diễn biến bệnh viêm phế quản dạng hen

Thông thường sau 2 – 3 ngày trẻ sẽ thở ngắn, nặng, thở co thắt. Cơn co thắt có thể kéo dài đến 7 ngày, ho kéo dài khoảng 14 ngày rồi giảm dần. Tuy nhiên, trong khoảng 1/5 trường hợp, bệnh có thể kéo dài nhiều tuần liền.

Biến chứng thường gặp của bệnh là viêm tai giữa, có khoảng 20% trẻ gặp biến chứng này. Bệnh viêm phế quản dạng hen có còn biến chứng nguy hiểm hơn như suy hô hấp, viêm phổi, xẹp phổi nếu bệnh nhi không được chăm sóc và điều trị đúng cách. Sau khi bị viêm phế quản co thắt, đường thở của trẻ sẽ trở nên nhạy cảm hơn và dễ chuyển biến thành hen phế quản sau này.

Chăm sóc trẻ viêm phế quản dạng hen tại nhà

  • Điều trị bằng thuốc: cho trẻ dùng kháng sinh theo chỉ định của bác sỹ khi trẻ sốt trên 39 độ C. Khi trẻ lên cơn co thắt cần dùng thuốc cắt cơn. Bạn có thể tham khảo thuốc cắt cơn Buto – Asma dạng xịt khí dung với hoạt chất salbutamol thuốc nhanh chóng đi vào từng tiểu phế quản làm giảm cơn co thắt phế quản ở trẻ một cách hiệu quả. Thuốc được chứng nhận của Bộ Y tế an toàn với cả trẻ nhỏ.
  • Luôn đảm bảo không khí có độ ẩm lý tưởng để giảm bớt độ đặc của đờm và dịch mũi.
  • Tuyệt đối không được hút thuốc lá ở gần bé vì khói thuốc làm trẻ ho nặng hơn. Theo nghiên cứu, cơn co thắt sẽ tăng lên 4 lần với trẻ bị nhiễm virus đường hô hấp hít phải khói thuốc lá.
  • Cho trẻ uống đủ nước, có thể bổ sung thêm sữa, nước canh ấm để giảm ho và long đờm.
  • Hút mũi thường xuyên sau khi nhỏ nước muối để dịch mũi không làm nghẹt và ko trôi xuống làm viêm đường hô hấp dưới.
  • Chế độ ăn uống đủ dưỡng chất để nâng cao sức đề kháng cho trẻ.

Gia đình cần gọi ngay cho bác sỹ hoặc đưa trẻ đến bệnh viện khi bệnh có những triệu chứng nặng như thở khò khè, co thắt nặng hơn, đau ngực, trẻ ngất hoặc không thở được, môi tái xanh, nhịp thở tăng hơn 60 lần/phút, trẻ kêu đau tai, sốt hơn 38 độ C trong suốt 72 tiếng mà không giảm, trẻ ho dai dẳng hơn 3 tuần.

Việc điều trị viêm phế quản dạng hen ở trẻ em cần sự kiên nhẫn của gia đình bởi bệnh có thể kéo dài từ vài tháng đến vài năm. Cha mẹ cần làm theo hướng dẫn của bác sỹ trong việc chăm sóc bé, dùng thuốc và tái khám định kỳ. Tuyệt đối, cha mẹ không tự ý cho trẻ ngừng dùng thuốc ngay cả khi trẻ đã ổn định hơn.